Nihal Doğan

Eklenme Tarihi: 06 Nisan 2010 00:00

Turkcell, dünyada çocuklar için tasarlanmış ilk ‘yer gösteren’ kol saatini piyasaya sundu. TurkcellNum8 adını taşıyan GPS’li kol saati, kesilemeyen ve çıkarılamayan çelik kayışa sahip. Saat sadece ebeveynler tarafından özel bir güvenlik sistemiyle takılıp çıkarılabiliyor. Akıllı kol saati TurkcellNum8, iki taraflı işleyen bir sisteme sahip. Ebeveyn, çocuğunun nerede olduğunu sorgulayabiliyor, harita üzerinde anlık izleme yapabiliyor. Çocuk, tanımlanan güvenli alanın dışına çıktığı zaman ise ebeveyn SMS ya da mail yoluyla anında bilgilendiriliyor. TurkcellNum8 güvenlik kilidi sayesinde, ebeveyn kontrolü dahilinde çıkarılabiliyor. Saati açmak için ebeveynin SMS komutuyla ya da portal üzerinden ‘Kayışı çöz/Kapat’ düğmesine basarak sistemi devre dışı bırakması gerekiyor. Ebeveyn kontrolü olmadan saat çıkarılırsa ‘saat izinsiz çıkarıldı’ mesajı ile beraber saatin çıkarıldığı en son lokasyon bilgisi SMS ile gönderiliyor.

Peki, bu GPS’li kol saati gerçekten masum mu? Bunun çocukların sağlığına nasıl bir etkisi olur? Çocuk bu saati taktığı süre boyunca radyasyona maruz kalacak mı? Cep telefonlarındaki teknoloji geliştirme çılgınlığı bu cihaza da yansırsa, bunun ileriki aşaması ne olabilir?

Sakarya Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Osman Çerezci sorularımızı cevapladı.

İşte Prof. Dr. Osman Çerezci’nin sorularımıza verdiği yanıtlar:

Bu buluş riskli mi sizce?

Çocuğun güvenliği açısından değerlendirdiğimizde, kısa süreli kullanımlarda cep telefonundan daha az riskli diyebiliriz. Ancak, GPS’li kol saatinin teknolojisi gereği çocuk bu aleti bileğinde taşıdığı süre boyunca, bulunduğu noktadaki en yakın istasyonla sinyal alışverişi olacak. Bu da elektromanyetik radyasyona maruz kalması demek!

Bunun çocukların sağlığına nasıl bir etkisi olur?

Cihaz çok yeni ve henüz üzerinde inceleme yapmadığımız için net bir şey söyleyemiyoruz. SAR değerlerinin cep telefonlarından daha düşük olduğunu düşünüyorum. Eğer kısa süreli ve bilinçli bir şekilde kullanılırsa çocuğun güvenliği açısından faydalı olabilir ancak alışkanlık haline getirilmemeli ve çocuklar arasıdan bir oyun aracına dönüştürülmemesine de dikkat edilmeli.

Cep telefonları ilk çıktığı yıllarda iletişim aracı olarak çok faydalı bulundu ancak aradan geçen 15 yılın ardından zararları ortaya çıktı, günümüzde 7’den 70’e herkesin elinde sohbet ve muhabbet aracına dönüşen cep telefonları insan ve çevre sağlığının en büyük düşmanlarından. Cep telefonu kulağa yakın kullanıldığında beyne hasar veriyor. GPS’li kol saati de damara yapışık kullanılacak, bunun da ileriki yıllarda benzer zararları ortaya çıkabilir mi? 

Teknolojinin zararlarına dair araştırmalar, gelişen teknolojiyi 10-15 yıl geriden takip ediyor. Evet, cep telefonlarının zararları artık kanıtlandı! Bu yüzden cep telefonlarının sohbet aracı olarak kullanılmasını kesinlikle tavsiye etmiyoruz. Özellikle küçük çocukların cep telefonu kullanımı aileler kontrol altına almalı. GPS’li kol saatinin de, cep telefonu kadar olmasa da benzer riskleri olabilir. Sonuçta elektromanyetik dalgalarla çalışan bir cihaz, bu yüzden çok gerekli durumlarda kısa süreli kullanılmalı.  

Cep telefonları nesil nesil yenilendi, geçtiğimiz yıl Türkiye’de 3G bayramı vardı, şimdilerde ise 4G konuşuluyor. GPS’li kol saatlerinin ileriki aşaması ne olabilir? Kol saati ile başlayan takibin “chip” modası ile devam etmesi söz konusu olabilir mi?

Son yılların en büyük modası tüketim. Tüketim toplumlarında bilinçsiz kullanım her alana yayılmış durumda. Doyumsuz insanı tatmin etmek adına sürekli yeni ürünler geliştiriliyor. İnşallah GPS’li kol saati için ifade ettiğiniz gibi gelişme olmaz. Çünkü insana “chip” yerleştirilmesi ve onun sürekli olarak elektromanyetik radyasyonla yaşamaya mahkum edilebileceğini düşünmek bile ürkütücü!