Son Dakika
Perşembe, 17 Ekim 2019 | Anasayfam yap | Favorilerime ekle    
Kış yaz kayısı yiyin
Lezzeti ve aromasıyla öne çıkan kayısı, pastacılıkta da kullanılan bir meyve.Meyve kelimesi dilimize Farsça ‘mive’den türetilerek girdi. Orta Asya Türkçeleri’nde ve Anadolu’nun bazı yörelerinde ‘meyve’ yerine ‘yemiş’ terimi kullanılır ama meyve kelimesi tanımladığı tüm türlerin tadını taşıyan melodisiyle dilimize ve damağımıza yerleşmiş durumda.

Biz bu yazıda meyvelerin içinde hem adı, hem tadı, hem de çeşit çeşit kullanımıyla kendine has lezzet zenginliği sunan koyu sarı, koyu tatlı, kimine göre koyu Malatyalı kayısıdan söz edeceğiz.

Gülgiller ailesinden olan kayısı meyvesi; erik, şeftali, kiraz ve bademin yakın akrabasıdır. Kayısının gerçek vatanının Çin olduğu söylenir. İlk olarak Çinliler’in işlediği kayısı, İpek Yolu ticareti nedeniyle İran üzerinden batıya doğru yayılır. İranlılar kayısıya “zard alu” (sarı erik) adını vermişlerdir ki ülkemizde kayısının biraz ufak ve ekşi olanına zerdali denir. Osmanlı dönemi yemek kitaplarında zerdali kelimesi kullanılmıştır.

Bugün Türkiye’yi de kapsayacak şekilde Himalaya, Çin, Güney Avrupa, Kuzey Afrika ve Kaliforniya hattı, dünya üzerinde kayısı kuşağını oluşturuyor. Bezelye boyutundan şeftali büyüklüğüne kadar farklı ölçülerde beyaz, gri, siyah, sarı ve pembe renk ve farklı cinslerdeki kayısılar sadece Türkiye ve Türkistan kuşağında yetişir.

Kayısı, bazı diğer meyveler gibi kurutulmaya çok müsaittir. Fakat kayısının kurutulmuşu, diğer meyvelerinkine kıyasla farklı özelliklere sahiptir. Lokum yumuşaklığında olan kuru kayısı, lifli yapısından dolayı kabuğu altında taze aromalı ve nemli bir doku taşır. Diğer meyve kuruları gibi kaskatı değildir ve yumuşaması için ıslatmaya gerek yoktur. Bu nedenle lokum veya şekerleme amaçlı tüketim için en sağlıklı seçenektir. Kayısının aroma ve lezzet bakımından dünya pastacılık sektörünün en çok kullandığı yardımcı ürün olduğunu da belirtelim.

Malatya ilimiz tartışmasız dünyanın en kaliteli kayısı çeşitlerini ve yan ürünlerini üretir. Ülkemizde farklı amaçlarla birçok kayısı türü yetişiyor. Kurutmalık kayısı da bunlardan biri…

Kurutulmuş kayısı çekirdeği ezmesi (persipan) badem ezmesi gibi (marzipan) pastacılık sektöründe kullanılıyor. Bunları tane olarak aktarlarda bulmak mümkün. Fakat uzmanlar kayısı çekirdeğinden ancak 5-6 tane tüketilmesini önermektedir.

 

Yeşil iken ağarır
Yavaş yavaş sararır
Sarardıkça sallanır
Sallandıkça ballanır.

 

Afiyet olsun !

 

 

TARİFLER

Kayısı yahnisi
Malzemeler:
250 gr kuru kayısı veya
taze kayısı
400 gr kuşbaşı kuzu eti
3 su bardağı su
2 yemek kaşığı pekmez
1 adet kuru soğan
3 yemek kaşığı tereyağı
1 tatlı kaşığı tuz
1/2 kahve kaşığı karabiber
2 adet defne yaprağı

Hazırlanışı: Tencerede tereyağı eritilip ince doğranmış soğan pembeleşinceye kadar kavrulur. Kuşbaşı doğranmış kuzu eti ilave edilip 4 -5 dakika daha kavrulur. Defne yaprağı, tuz ve karabiber ilave edildikten sonra su eklenip ağır ateşte etler pişene kadar kaynatılır.
Etler pişmeye yakın kayısılar ilave edilip pekmez dökülür. Kayısılarla birlikte bir taşım kaynadıktan sonra ocağın altı kapatılıp sıcak olarak servis edilir.

Kabuk kavurma
Malzemesi:

1/2 kg kuru kayısı
1 su bardağı şeker
1 su bardağı çekilmiş ceviz
1 yemek kaşığı tuzsuz tereyağı
1 su bardağı su
2 adet kabuk tarçın

Hazırlanışı: Kayısılar, kaynamış suda 15 dakika kadar bekletildikten sonra yıkanıp suyu süzülür. Tencereye dizilip üzerine toz şeker, kabuk tarçın ve su ilave edilip ocağın altı yakılır. Ağır ateşte kaynamaya bırakılan kayısılar, suyunu çekene kadar pişirilir. Tereyağı tavada eritilip kayısıların üzerine dökülür. Kayısılar, her iki tarafı tereyağında çevrildikten sonra servis tabağına alınır. Piştikten sonra üzerine çekilmiş ceviz serpiştirilen kayısı kabak kavurma, ılık olarak servis edilir.

Kaymaklı kayısı dolması

Malzemeler:
500 gr kayısı ( kuru kayısı )
250 gr kaymak
1 yemek kaşığı yeşil fıstık
250 gr toz şeker
250 gr su

Hazırlanışı: Kayısılar 2 saat kadar soğuk suda bekletilir, şekerli suda 5 dakika kaynatılır, soğumaya bırakılır.
Soğuyunca bıçak ile kayısıların arası açılır, içlerine kaymak doldurulur. İsteğe göre fıstığa batırılarak servis edilir.

Kayısılı kek

Malzemeler:
5 adet yumurta
300 gr un
250 gr toz şeker
10 gr kabartma tozu
250 gr tereyağı
200 gr kuru kayısı

Hazırlanışı: Karıştırma kabına yumurtalar kırılır, toz şeker ilave edilir, çırpma teli ile şeker eriyene kadar çırpılır. Kabartma tozu ve tereyağı ilave edilip karıştırmaya devam edilir. Un karışıma azar azar yedirilir, iyice karıştırdıktan sonra ufak doğranmış kayısılar ilave edilir. Kek kalıbı yağlanır, hamur karışımı kek kalıbına boşaltılıp 170 derecede 40 dakika pişirilir. Kayısılı kek, soğumaya bırakılır sonra servis edilir.

Çirli et

Malzemeler:

500 gr kemikli kuşbaşı et
300 gr kayısı kurusu
1 tatlı kaşığı tuz
1/2 kahve kaşığı karabiber
1 adet ince doğranmış
kuru soğan
2 yemek kaşığı tereyağı
2 su bardağı su

Hazırlanışı: Tencerede tereyağı eritilip ince doğranmış soğan eklenip pembeleşinceye kadar kavrulur. Kemikli kuşbaşı etler ilave edilip beraber karıştırılır. Etler suyunu bırakıp çekene kadar kavrulur. Tuz ve karabiber eklenip suyu dökülür. Ağır ateşte etler pişmeye bırakılır. Etler pişmeye yakın kuru kayısılar atılır ve beraber kaynamaya bırakılır. Etler piştikten sonra sıcak olarak servis edilir.

Kayısılı sufle

Malzemesi:
500 gr süt
125 gr toz şeker
100 g tereyağı
150 gr un
5 adet yumurta
200 gr kayısı

Hazırlanışı: Süt ve şeker tencereye alınıp ocakta kaynamaya bırakılır. Başka bir tencerede tereyağı eritilip un azar azar yedirilir, ağır ateşte unu iyice kavurduktan sonra kaynayan süt üzerine dökülür. Kaşık yardımı ile karıştırılarak hamur iyice pişirilir, ocağın altı kapatılıp kenara alınır, yumurtaların sarı ve beyazları ayrılır. Hamur soğuyunca sarısı hamura yedirilir. Yumurta beyazı kar gibi oluncaya kadar kabartılır. Kayısılar ince ince doğranır. Hazır olan hamura önce kayısıları sonra yumurta beyazı yedirilir. Sufle kabı tereyağ ile yağlanıp toz şeker serpiştirilir, sonra karışım sufle kaplarına paylaştırılır. Önceden ısıtılmış 200 derecedeki fırında 20 dakika pişirilir. Sıcak olarak servis edilir. (SkyLife Ağustos)

 

03.08.2009 12:05:00 Bu haber 6603 defa okundu
Kış yaz kayısı yiyin
Kayısı cenneti olan Malatya kayısısınıns on yıllarda bozulduğu ve yerine Kabaaşı (Prunus Armeniaca L.) denilen kayısıların dikildiği belirtiliyor. Bu sayade nitelikli kayısıcılıkta yok edilebilir.
Sağlık Bakanlığının televizyon ekranlarında konuşacak kimselerle ilgili 'Ekran Sertifikası' girişimini nasıl buluyorsunuz?




 
Copyright © 2009 Sağlık ve Gıda Güvenliği Hareketi
Sitemizdeki bilgilerin her hakkı yazarı ve kaynağına aittir. Kaynak gösterilerek kullanılabilir
Yazılım ve Görsel Tasarım: İnforce Bilişim Teknolojileri